Er is sprake van ongelijke behandeling door mediabedrijven. Extinction Rebellion-activisten krijgen openlijk steun voor de bezetting van de A12. Demonstrerende boeren krijgen die steun niet. XR ontving daarnaast geld voor haar acties. Ook dat kregen boeren niet. Dan is er een mediabedrijf dat de rechtszaken meefinanciert rond de boerenvergunningen. Niet in het voordeel van de boer, wel ten gunste van serieprocedeerder MOB. Past deze eenzijdige inzet wel bij onafhankelijke journalistiek?
Free Press Unlimited – een Nederlandse journalistenorganisatie – steunt Extention Rebellion bij haar A12-demonstratie. Dit is opvallend. Past zoiets wel bij onafhankelijke journalistiek? “Het was geen inhoudelijke steunbetuiging aan de doelen en missie van XR”, reageert de woordvoerder van Free Press Unlimited. “Wij zetten ons in voor onafhankelijke journalistiek, daar hoort de vrijheid van meningsuiting bij. Het recht om vreedzaam te demonstreren is daar nauw mee verbonden. In een democratie moeten mensen hun mening publiekelijk kunnen uiten, ook als die mening controversieel is.”
Bij de boerendemonstraties was Free Press Unlimited in geen velden of wegen te zien. Worden de boerenprotesten niet gesteund? “Free Press Unlimited staat voor het recht op vreedzaam protest. Dat geldt voor iedere groep, ongeacht de inhoudelijke standpunten van de demonstranten”, aldus de woordvoerder.
Subsidie overheid
Free Press Unlimited kent zijn oorsprong op het Mediapark in Hilversum. De organisatie betreft een fusie in 2011, van Stichting Press Now en Stichting Free Voice. Stichting Press Now werd in 1993 opgericht door journalisten, politici en bezorgde burgers. Destijds met als doel de onafhankelijke media in voormalig Joegoslavië te steunen. Stichting Free Voice was er al eerder, deze werd in 1986 opgericht. Dit was een initiatief van de Nederlandse Dagblad Pers, het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren en Radio Nederland Wereldomroep. Deze organisatie steunde journalisten in onder meer Afrika, Latijns-Amerika, Azië, het Midden-Oosten en Oost-Europa.
Free Press Unlimited wordt mede gesubsidieerd door de overheid. In 2025 ontving de organisatie bijna 20 miljoen euro, waarvan 9 miljoen van de Nederlandse overheid (Ministerie van Buitenlandse Zaken) en 5,6 miljoen van Europa. Ook de Postcodeloterij is een belangrijke sponsor.
Brede taakopvatting
Free Press Unlimited zet zich in voor de onafhankelijke journalistiek in gebieden waar de persvrijheid onder druk staat. Dit is een nobele taak die past bij mediabedrijven. Met het verbreden van de taakopvatting naar vrijheid van meningsuiting en demonstratierecht begeeft Free Press Unlimited zich op glad ijs. Temeer daar deze taak selectief wordt ingevuld. Extinction Rebellion wordt hierin publiekelijk gesteund, boeren daarentegen niet.
Extinction Rebellion kreeg niet alleen steun van Free Press Unlimited, maar ook van Stichting Democratie en Media, mede-eigenaar van Volkskrant, Trouw, AD, RTL en NU.nl. Die maakte zelfs geld over naar Extention Rebellion (jaarverslag 2020): “Extinction Rebellion zet zich in voor een Burgerberaad Klimaat & Milieu in Nederland. Voor SDM zijn vernieuwingen als een burgerberaad in ons democratisch stelsel van groot belang, om zo te werken aan het behouden en versterken van onze democratie.” In 2023 ging er nogmaals geld naar Extinction Rebellion. Deze keer voor een trainingsprogramma voor de ‘rebellen’.
De Stichting Democratie en Media (SDM) zegt te investeren in onafhankelijke, kritische journalistiek. Dat is inderdaad een taak die past bij een mediaorganisatie. Echter, ook SDM hanteert een bredere taakopvatting. Het versterken van de democratie en rechtsstaat zijn eveneens haar doel. Daarom wordt niet alleen Extinction Rebellion financieel gesteund, maar een reeks aan organisaties. Ook ging er geld naar Advocaat van de Aarde (deze zamelt geld in voor MOB), geld dat onder meer werd gebruikt voor het aanspannen van rechtszaken tegen vergunningen van (agrarische) ondernemers. Voor boeren die in de rechtszaken verwikkeld raakten, was er geen steun of geld. De woordvoerder van SDM benadrukt dat de subsidie aan Advocaat van de Aarde éénmalig was, in 2023. “Deze steun paste toen binnen onze eenmalige oproep Versterking van de toegang tot het recht.”
(Foto: Shutterstock / pmvfoto)
—
Lees over vier bijzondere financiers achter de rechtszaken van de broers Vollenbroek in het STAF-blad van september 2026 (verschijnt medio september).
